Doliniańscy – właściciele Dolinian

 

Rodzina czerwonoruska Doliniańskich wywodzi swe nazwisko od wsi Doliniany. Używała przydomek Skarbek- Habdank – Abdank.

Tytuł baronowski otrzymała 10.02.1782 r. nadaniem Andrzejowi in Doliniany-Doliniańskiemu z predykatem wohlgeboren (wielmożny).

Podstawą nadania tytułu były m.in.: patent szlachecki z 1775 roku, potwierdzenie szlachectwa przez magnatów, stanowisko radcy trybunału lwowskiego oraz zasługi dla dworu cesarskiego. Obdarowany otrzymał w 1787 roku tytuł arcypodczaszego wielkiego koronnego galicyjskiego, a z nim ubogacenie herbu. W polu I umieszczono symbol urzędu podczaszego, w kolejnych pięciu polach godła z herbu nadanego w 1782 roku.

Szymon Okólski Orbis_Poloni  herb Abdank Doliniańskich

herb Abdank rodziny Doliniańskich z książki Szymona Okólskiego „Orbis_Poloni”

 Herb z nadania w 1782                           Herb z nadania urzędu arcypodczaszego

Herb z nadania urzędu arcypodczaszego                                       Herb z nadania w 1782

Blazon: Tarcza dzielona w krzyż z polem sercowym. W polu I, czerwonym, łękawica srebrna (Abdank); w polu II, czerwonym, na murawie zielonej, baran stojący srebrny (Junosza); w polu III, błękitnym, podkowa złota barkiem w doł, z krzyżem srebrnym między ocelami (Jastrzębiec); w polu IV, błękitnym, półksiężyc złoty z takąż gwiazdą między ramionami (Leliwa); w polu V, czerwonym, miecz srerbny o rękojeści złotej, między dwoma półksiężycami złotymi barkami do siebie (Ostoja). Nad tarczą korona baronowska, opleciona sznurem pereł, a nad nią trzy hełmy w koronach, z których klejnoty: klejnot I: łękawica srebrna, klejnot II: pięć piór strusich, czerwone między złotymi, klejnot III: jastrząb ze złożonymi skrzydłami, dzwonkami na nogach, trzymający w prawej łapię podkowę z krzyżem jak w godle. Labry prawe czerwone, podbite srebrem, lewe błękitne, podbite złotem.

Tarcza zyskała dwie bordiury: zewnętrzną błękitną w trójkąty złote, wewnętrzną czerwoną w kwadraty srebrne. Pod tarczą umieszczono zewnętrzne oznaki godności – czarki z herbami Królestwa Galicji i Lodomerii. Klejnoty bez zmian.

 Symbolika: Herb zawiera skrócony wywód genealogiczny obdarowanego. Jego herb rodowy znajduje się w polu sercowym. Herb matki, Józefy Malickiej, znajduje się w polu II. Herb babki ojczystej, Katarzyny Goławskiej, znajduje się w polu III. Herb babki macierzystej, Anny z Łysakowskich, znajduje się w polu IV. Herb prababki ojczystej, Urszuli Przyuskiej, znajduje się w polu V.

Legenda herbu Abdank

 Zgodnie z legendą herbową Przodek Abdanków Skuba zabił wawelskiego smoka. Herb pierwotnie nazywał się Skubów, od imienia założycieli. Skuba na rozkaz Kraka zaszył w baranią skórę siarkę i tak przyrządzoną podrzucił smokowi wawelskiemu. Smok po zjedzeniu siarki poczuł wielkie pragnienie i rzucił się do Wisły, wypijając łapczywie wielkie ilości wody. Pił aż pękł. W nagrodę za zgładzenie potwora otrzymał od Kraka herb z literą W na pamiątkę węża (smoka). Inni jednak twierdzą, że litera ta od nazwy Wawelu pochodzi (herbarz Paprockiego).

W innej wersji przedstawiony jest jako człowiek niezwykłej siły, który herb otrzymał za to, że w Alemanii (Niemczech), na oczach własnego pana, tamtejszego mocarza pokonał. Również ta legenda rozgrywa się w pogańskich czasach.

Trzecia wersja mówi o Skubie, sarmackim dowódcy , dowodzącym hufcem znad Wisły, rzeki zwanej także Wandalem. Właśnie od Wisły – Wandalu chorągiew pułku Skuby znaczona była „słowiańską” literą W. Za dzielne czyny wojenne literę tę nadano Skubie w herbie.

Legenda mówi o poselstwie Skarbka z Góry do cesarza Henryka V w czasie wojny Bolesława Krzywoustego z Niemcami. Cesarz chcąc zaimponować polskiemu posłowi bogactwem, pokazywał mu wielkie skrzynie pełne złota. Skarbek zdjął wówczas z palca pierścień i ze słowami „idź złoto do złota, my Polacy bardziej się w żelazie kochamy i żelazem bronić się będziemy” wrzucił go do cesarskiego skarbca. Zaskoczonemu cesarzowi nie pozostało nic innego jak odrzec tylko „Hab dank” i od tych słów właśnie zmieniono pierwotne zawołanie herbu Skubów na Habdank.

 Jak przypuszcza jeden z największych polskich heraldyków, Władysław Semkowicz, do końca XIII wieku łękawica była odwrócona (kształt litery M). Ukształtowanie się herbu w obecnej postaci nastąpiło na przełomie XIII i XIV stulecia, a związane było z umieszczeniem klejnotu w formie plastycznej na hełmie. Łękawicę w kształcie litery W było dużo łatwiej przymocować, niż formę poprzednią. Nowy wizerunek został następnie przeniesiony na tarczę.

Herbem tym pieczętowały się najczęściej rodziny mieszkające na ziemi krakowskiej, kaliskiej, sieradzkiej, sandomierskiej oraz na Mazowszu i w Prusach Królewskich. Po unii w Horodle, w roku 1413, herb Awdaniec został przyjęty przez rodziny litewskie. Awdańcem posługiwalo się około 200 rodzin szlacheckich.

Za:

http://www.dobra.org/documents/szlachty.html

http://www.wladcy.myslenice.net.pl/Polska/zalaczniki/herb%20Abdank.htm

 

Odnalezieni przeze mnie Doliniańscy:

 1. W Słowniku staropolskich nazw osobowych w tomie I zeszycie I na stronie 498 odnaleźć można Jana Pyrkę Doliniańskiego (z Dolinian) urodzony w roku 1470,Słownik staropolskich nazw osobowych T I zeszyt I strona 498 - Doliniański.JPG  2. z książki Jerzego Sewer hr. Dunin-Borkowskiego pn. „Genealogia żyjących utytułowanych rodów polskich z 1895 r.” można odnaleźć takich Doliniańskich:

  • – Aleksander Walenty – pan Dolinian 1577 r., ożenił się z Katarzyną Łowicką herbu Nałęcz,
  • – Syn Aleksandra, Krzysztof był panem Dolinian i części Stańkowych 1648 r., ożenił się z Urszulą Przeuską herbu Ostoja,
  • – Syn Krzysztofa, Felicjan był panem Dolinian i skarbnikiem ziemi lwowskiej 1688 r., ożenił się z Katarzyną Goławską herbu Jastrzębiec,
  • – Syn Felicjana, Józef był panem Dolinian był sędzią kapturowym od 1733 r., skarbnikiem lwowskim 1737 r., cześnikiem żydaczowskim, ożenił się z Józefą Malicką herbu Junosza,
  • – Syn Józefa, Andrzej Seweryn ur. w 1739 r. zmarł w 1815 r. został baronem galicyjskim w dniu 10.12.1782 r., był panem Dolinian, vice-gerensem lwowskim 1762 r., komornikiem granicznym lwowskim i żydaczowskim 1765, pisarzem gr. lwowskim 1772, c.k. radcą apelacyjnym galicyjskim 1775, c.k. rzecz radcą najwyższym trybunału sprawiedliwości 1775, członkiem stanów galicyjskich z grona magnatów, podczaszym w koronie galicyjskiej 04.04.1787 r. , rzecznikiem deputatu stanu magnatów wydziału galicyjskiego 1784-1791, ożenił się z Barbarą Tchórzewską, herbu Rogala,
  • – Syn Andrzeja Seweryna, baron Wincenty zmarły w 1837 r. był panem Dolinian, ożenił się z Marią Felicją Drohojską herbu Korczak,
  • – Syn Wincentego, baron Seweryn, urodzony w 1814 r. był panem Dolinian i Popiel, był oficerem wojsk polskich w 1831 r., członkiem od 1867 potem prezesem rady powiatowej gródeckiej, delegatem towarzystwa kredytowego ziemskiego w latach 1871-1873, ożenił się z Bronisławą Kozłowską,
  • – Syn Andrzeja Seweryna, baron Bronisław,
  • – Syn Andrzeja Seweryna, baron Wincenty, urodzony w 1829 r. był c.k. pozasłużbowym kapitanem wojsk austiackich.
Reklamy

One response to “Doliniańscy – właściciele Dolinian

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s